Kacykowiec żałobny, kacyk żałobny (Cacicus sclateri) – gatunek małego ptaka z rodziny kacykowatych (Icteridae). Występuje w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Jest uznawany za gatunek najmniejszej troski.

Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał Alphonse Dubois, nadając mu nazwę Agelaeus sclateri. Opis ukazał się w 1887 roku w czasopiśmie „Bulletin du Musée royal d'histoire naturelle de Belgique”. Jako miejsce typowe autor wskazał Ekwador. Nie wyróżnia się podgatunków.

Etymologia Cacicus: hiszpańska nazwa „Cacique” dla kacyka, od nazwy cacike oznaczającej w języku Tainów ‘szefa’, od majańskiego cakchikeles ‘wódz’. sclateri: na cześć Philipa Lutleya Sclatera (1829–1913) – angielskiego prawnika i ornitologa.

Morfologia Nieduży ptak ze średniej wielkości, grubym u nasady, dosyć długim i szpiczastym, bladym niebieskawo-szarawym dziobem. Tęczówki jasnoniebieskie. Nogi czarne. Ptak o całkowicie czarnym upierzeniu, czasami z pojedynczymi żółtymi piórami w okolicy zadu. Brak dymorfizmu płciowego, jedyną różnicą jest to, że samica jest nieco mniejsza od samca.