Generator liczb losowych (, ) – program komputerowy lub układ elektroniczny generujący stacjonarny i ergodyczny, losowy ciąg elementów binarnych zorganizowanych zwykle jako ciąg liczb losowych.
Generatory liczb losowych są ważnymi współczesnymi narzędziami badawczymi, używanymi w wielu dziedzinach, m.in. w kryptografii lub statystyce do symulacji procesów (przybliżone obliczenia matematyczne i symulacje fizyczne przy użyciu metody Monte Carlo).
Wynikiem działania generatora liczb losowych zwykle są liczby z przedziału o rozkładzie jednostajnym. Z generatora o takim rozkładzie można uzyskać generator o dowolnym innym rozkładzie, obliczając odwrotną dystrybuantę pożądanego rozkładu z wyników pierwszego generatora.
Rodzaje Ze względu na sposób generowania liczb losowych można wyróżnić dwa rodzaje generatorów: Generatory sprzętowe (ang. – ) – działające na zasadzie obrazowania właściwości i parametrów fizycznego procesu stochastycznego, najczęściej szumu elektrycznego. Generatory takie nie produkują samych liczb, lecz stany, które dopiero później interpretowane są jako liczby, stąd też określane bywają generatorami zdarzeń losowych (, ) lub generatorami przypadków. Generatory programowe (ang.