Wolfgang Kaupen (ur. 30 marca 1936 w Braniewie, zm. 30 maja 1981) – niemiecki socjolog, wykładowca Uniwersytetu Kolońskiego.
Życiorys Urodził się w Braniewie w rodzinie Wilhelma, starszego urzędnika podatkowego (Stadtoberrentmeister), i Marii z d. Peitz. Był drugim z czworga dzieci małżeństwa. W Braniewie mieszkali na osiedlu Koźlin, w domu przy Hansastraße 1 (ul. Warmińska)Stadt Braunsberg im Ermland: ein Familienbuch, von Walter Merten, 1976.. Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej, w 1938, rodzina, wówczas z dwójką dzieci, przeprowadziła się w głąb Niemiec. Najpierw do Oranienburga, a następnie do Wipperfürth, gdzie ojciec piastował od 1948 roku przez 12 lat urząd burmistrza miasta. Niezłomna surowość ojca, urzędnika państwowego, wywarła na niego silny wpływ na Wolfganga. Ponadto wcześnie stracił matkę, która zmarła w 1967 roku.
W 1955 r. Wolfgang ukończył szkołę średnią w Wipperfürth. W latach 1955–1969 studiował na uniwersytetach w Tybindze, Kolonii, Paryżu (1961/62) i Mannheim, najpierw germanistykę i romanistykę, a potem prawo i socjologię. W 1962 ożenił się z socjolożką Heidrun Haas, później profesorem socjologii medycyny na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Hamburgu;