Po wybuchu II wojny światowej i zajęciu miasta przez wojska niemieckie Adolf Hitler 8 września 1939 roku podpisał dekret o włączeniu Górnego Śląska do III Rzeszy. W Katowicach powołano komisaryczną Radę Miejską, która w okresie niemieckiej okupacji była organem fasadowym działającym w cieniu burmistrza, a pozycja radnych zależała tylko od ich miejsca w strukturze partyjnej. W gestii radnych pozostawiono sprawy ogólnie pojmowanych kwestii społeczno-kulturalnych, w większości mających znaczenie wyłącznie propagandowe.
Po wyzwoleniu miasta spod niemieckiej okupacji, 9 lutego 1945 roku odbyło się posiedzenie konstytucyjne Tymczasowej Miejskiej Rady Narodowej, w skład której wchodziło 26 członków. Przewodniczącym Prezydium wybrano Herberta Kuchtę, a jego zastępcę został Adolf Szot. Inauguracyjne posiedzenie stałej Miejskiej Rady Narodowej odbyło się 14 czerwca 1945 roku w siedzibie ówczesnego Wojewódzkiego Domu Kultury w Katowicach przy ulicy Francuskiej 12. Przewodniczącym został Zygmunt Alfus z Polskiej Partii Socjalistycznej, a jego zastępcą Roman Ploch z Polskiej Partii Robotniczej. W 56-osobowej Radzie PPS i PPR otrzymały po 9 mandatów, zawiązki zawodowe – 12, SD – 8, a SL i miejskie organizacje społeczne oraz korporacje po jednym mandacie.