Francisco de Orellana (ur. 1511 w Trujillo, zm. w listopadzie 1546 w delcie Amazonki) – hiszpański odkrywca i konkwistador, gubernator Nowej Andaluzji. Należał do grupy pierwszych białych, którzy spłynęli Amazonką do Oceanu Atlantyckiego.
Wyprawy Zdobywca Peru Francisco Pizarro mianował w roku 1539 swojego młodszego brata Gonzalo Pizarro gubernatorem prowincji Quito w Ameryce Południowej, aby zbadał leżące na wschodzie nieprzebyte puszcze, gdzie miało znajdować się legendarne El Dorado. W roku 1541 Gonzalo wyruszył na czele 200 Hiszpanów i 4000 indiańskich tragarzy na wyprawę, która miała zbadać czy na wschodzie istnieje kraina pełna złota. Jednym z oficerów był Francisco de Orellana. Gonzalo Pizarro jako pierwszy biały przekroczył Andy, wyruszając na wyprawę w głąb Amazonii. Wyprawa poruszała się wzdłuż rzeki Coca. Gdy po pewnym czasie wyczerpały się zapasy i wyprawa zaczęła głodować, zbudowano brygantynę i w okolicach rzeki Rio Napo wyprawa się podzieliła. Pizarro z częścią swych ludzi miał czekać, aż 49 Hiszpanów pod wodzą Orellany przywiezie jedzenie od Indian mających wioski w dole rzeki. Jednak nie doczekawszy się powrotu Orellany po 16 miesiącach wraz z 80 pozostałymi przy życiu ludźmi resztkami sił powrócił do Peru. Orellana dotarł do wiosek, o których słyszał od tragarzy wyprawy.