thumb|240px|Tokonoma w pokoju ceremonii herbacianych, Shigure-tei, ogród Kenroku-en, Kanazawa

– alkowa, wnęka o stopień wyższa od poziomu podłogi, służąca jako przestrzeń dekoracyjna w japońskim pokoju washitsu, którego podłoga jest pokryta tatami.

Opis Tokonoma to miejsce, w którym zawieszony jest japoński zwój kakemono przedstawiający obraz i/lub kaligrafię, wystawiane są kwiaty w postaci ikebany, bonsai, sansui-keiseki, a także okimono, ceramika, inne przedmioty artystyczne i ozdobne zmieniane w zależności od pory roku i świąt.

Tradycja budowania pomieszczeń mieszkalnych z tokonomą sięga XVI wieku, czyli czasów, gdy krajem rządziła klasa wojowników. Samuraje wykorzystywali tokonomę do prezentacji dzieł sztuki, które zdobyli dzięki handlowi z Chinami. To był dowód ich pozycji społecznej.

Powstał wówczas styl architektoniczny shoin-zukuri, a tokonoma była ważną jego częścią. Styl ten wykorzystywano m.in. w salach gościnnych świątyń zen i rezydencjach wojskowych, w okresach Azuchi-Momoyama (1568–1600) i Edo (1600–1868). Stanowi podstawę dzisiejszego japońskiego domu w tradycyjnym stylu.