Nagle pojawia się Paisij. Lata wcześniej był misjonarzem w zachodniej Europie, gdzie poznał nowe zdobycze technologii i postanowił wykorzystać je – wraz z zacofaniem chutoru – dla własnych korzyści. Zamierza stworzyć nową religię i przy pomocy zachodnich wynalazków sprawować władzę nad miejscową ludnością. Tymczasem Jawtuch ratuje Pietrusa przed Owierką. Paisij ginie przygnieciony przez spadający krzyż, a Pietrus w ostatniej chwili ratuje Nastusię przed utonięciem. Owierko natomiast wskutek wypadku traci całkowicie wzrok. Lord Dudley, który od dawna przechwytywał korespondencję Jonathana, z czasem zmienia o nim zdanie, widząc dokumentację naukową, i postanawia wydać ją w formie powieści, godząc się jednocześnie z córką. Choma zostaje nowym popem w chutorze, a Jawtuch – sotnikiem. Jonathan pozostawia część swoich wynalazków u Tarasa i odjeżdża w kierunku Moskwy, twierdząc, że fantastyczne wydarzenia są jedynie wytworem ludzkiej wyobraźni i że chłodny rozum zwycięża nad zmysłami. Nie wie jednak, że w jego bagażu ukrywa się czart, przeczący jego teoriom.
Obsada