Paktul – zaginiona tragedia historyczna Cypriana Kamila Norwida poświęcona losom Jana Reinholda Patkula, szlachcica inflanckiego, ściętego z rozkazu króla szwedzkiego w Kazimierzu Biskupim w 1707. Norwid rozpoczął pracę nad dramatem w 1842. Ostatnia wzmianka na jego temat pochodzi ze stycznia 1848. Utwór nie został najprawdopodobniej ukończony, a autograf mógł zniszczyć sam Norwid.
O dramacie Pomysł dramatu powstał prawdopodobnie w drugiej połowie 1842, w Niemczech, gdzie poeta miał możliwość zapoznać się z niedawno ogłoszoną (1841) tragedią Karola Gutzkowa Patkul. Przeciwstawiając wizji niemieckiego dramaturga, własną, odmienną zarówno w szczegółach, jak i w ujęciu postawy głównego bohatera, Norwid zaczął tworzyć własny dramat. Pierwszą informację o nim przyniosła anonimowa wzmianka w poznańskim Przeglądzie Naukowym z 1 grudnia 1842: jeden z literatów waszych (warszawskich) napisał wierszem oryginalny poemat dramatyczny «Paktul».