Brzemię pustego morza – powieść historyczna Tadeusza Łopalewskiego z 1965 poświęcona losom Jana Reinholda Patkula, szlachcica inflanckiego, ściętego z rozkazu króla szwedzkiego w Kazimierzu Biskupim w 1707.

O powieści

We wstępie do powieści autor stwierdza, że jego zamiarem nie była rekonstrukcja burzliwego okresu III wojny północnej, ale los człowieka, który odegrał wybitną rolę w polityce europejskiej, osiągnął rozgłos i honory należne udzielnemu księciu, po czym w krótkim czasie stracił wszystko. Autor widzi w nim wzór pewnego typu desperackich działaczy politycznych gotowych dla osiągnięcia swego celu wszystko postawić na jedną kartę, podejmujących swój czyn za późno lub za wcześnie z minimalną szansą na powodzenie, zasługujących jednak w społeczeństwie na szacunek ze względu na wzniosłe piękno ich pogoni za absolutną sprawiedliwością.

Powieść poprzedza motto: Epitaphium Reinholdi Paktuli Jana Stanisława Jabłonowskiego: Spójrz, przechodniu, na tego sprawcę wojen, wydanego traktatem pokoju, spójrz na tego, co pożar swej ojczyzny krwią własną ugasił, spójrz na ofiarę sprawiedliwości, na śmiałego Iksjona z koła fortuny na koło sprawiedliwości przeniesionego i wplecionego, spojrzyj, odejdź.

Tytuł powieści pochodzi z 1 wersetu 21 rozdziału Księgi Izajasza w tłumaczeniu Biblii gdańskiej.