Patkul tymczasem podejrzewa podstęp, wierzy w carską protekcję i odmawia ucieczki. mały|Kamień upamiętniający miejsce śmierci Patkula. Patkul zostaje wydany w ręce Szwedów i przewieziony do zamku Dippoldiswalde. Tymczasem jego list napisany w więzieniu w Dreźnie zostaje przez Hagena przekazany Eleonorze. Hrabina odwiedza w Altonie swą przyjaciółkę, siostrę króla Karola XII, Jadwigę z prośbą o wstawiennictwo. Jadwiga uzyskuje od brata obietnicę powtórzenia procesu. Eleonora odwiedza ukochanego w więzieniu. Jest przekonana, że proces odbędzie się w Rydze i planuje odbicie Patkula podczas przejazdu przez Polskę. Za radą więźnia udaje się do Warszawy do wojewody Przebendowskiego, który organizuje dla niej grupę gotowych na hazard konfederatów. Spiskowcy chcą zaczaić się w puszczy kurpiowskiej. Król Karol po przekroczeniu granicy polskiej nakazuje odbycie sądu nad Patkulem. Sąd odbywa się w klasztorze lądzkim. Paktul zostaje uznany winnym zdrady. Jego kaźń ma odstraszyć buntowników. W noc przed egzekucją zostaje zaprowadzony na łańcuchu na kwaterę królewską. Król i skazany rozmawiają długo w noc. Następnego dnia na łące pod Kazimierzem Biskupim w obecności oddziału łotewskich dragonów, Patkul zostaje ścięty po torturach, a jego poćwiartowane ciało przybite do kilku słupów.