czasem działające przy lokalnych oddziałach PTTK. Historia mały| Stary znak CTC na wystawie w Muzeum Narodowym Szkocji Kluby kolarskie rozkwitły w XIX wieku, w czasach gdy na rynku nie było samochodów prywatnych, a głównym środkiem transportu były pojazdy konne, takie jak bryczka. Do najstarszych klubów należą Bicycle Touring Club, później Cyclists' Touring Club oraz Cycling UK, założony w 1878 roku. Najstarszy kobiecy klub kolarski Atalanta Cycling Club, powstał 18 sierpnia 1892 roku.
W krajach niemieckich (od 1871 r. zjednoczonych jako Cesarstwo Niemieckie) pierwsze kluby rowerzystów powstały w 1869 r. – wpierw w Altonie, następnie w Monachium, Magdeburgu i Berlinie. 12 lat później w całej II Rzeszy istniało już 26 różnej wielkości klubów i towarzystw grupujących miłośników jazdy „na dwóch kółkach” i była to rozrywka typowo męska. Zmianę przyniósł dopiero początek lat 90. XIX w., kiedy w Berlinie po raz pierwszy oficjalnie członkiniami klubów rowerowych zostały kobiety.
W 1886 r. powstało Warszawskie Towarzystwo Cyklistów, które w ciągu roku rozrosło się do 50 członków. Pierwszą wycieczkę na jednośladach zorganizowano 18 lipca 1886 r. do Płocka. Członkami byli m.in.: Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz, Wacław Gąsiorowski, Zygmunt Chełmicki, Władysław Jabłonowski.