Zofia Janina Rączkowska (ur. 1953) – polska geomorfolożka, profesor nauk o Ziemi.

Życiorys Studiowała geografię na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1972–1977. W latach 1977–1978 pracowała w Oddziale Karpackim Państwowego Instytutu Geologicznego w Krakowie. Stopnień doktora nauk o Ziemi (dyscyplina: geografia) uzyskała 30 kwietnia 1997 roku na podstawie pracy Geomorfologiczna rola płatów śnieżnych w Tatrach Wysokich w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego Polskiej Akademii Nauk, jej promotorem był Adam Kotarba. Habilitowała się 8 października 2008 roku w dziedzinie nauk o Ziemi (dyscyplina: geografia, specjalność: geografia fizyczna) na podstawie pracy Współczesna rzeźba peryglacjalna wysokich gór Europy w IGiPZ PAN. Uzyskała tytuł profesora nauk o Ziemi 15 września 2017 roku. Była prezesem Stowarzyszenia Geomorfologów Polskich. Pracuje w IGiPZ PAN od 1978 roku. Była kierownikiem projektu badawczego Aktywność lawin śnieżnych w Tatrach jako wskaźnik zmian środowiska przyrodniczego w okresie ostatnich 200 lat (2012–2016), finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki.