przyrost naprężeń efektywnych jest niewielki. Gdy tylko otwór zostaje otwarty, woda wypływa z pojemnika i sprężyna zostaje ściśnięta – drenaż nadmiaru wody porowej. Podczas wyciskania wody z porów (odwadniania) następuje przyrost naprężeń efektywnych, które przejmuje szkielet gruntowy (w gruntach organicznych dodatkową rolę może odgrywać ściśliwość cząstek stałych). Po pewnym czasie wypływ wody zostaje zakończony i cały ciężar jest przenoszony przez sprężynę – całkowity wypływ nadmiaru wody porowej. Po przyjęciu naprężeń przez szkielet gruntowy do wartości obciążeń maksymalnych, nie następuje dalszy wzrost naprężeń a ciśnienie wody w porach wraca do wartości początkowej – konsolidację można uznać za zakończoną.
Proces konsolidacji filtracyjnej jest bardzo powolny i długi (szczególnie dla nieprzepuszczalnych gruntów spoistych). Często pełną konsolidację gruntu osiąga się po dziesięcioleciach od nałożenia obciążenia odpowiedzialnego za ten proces.
Metoda zakłada, że konsolidacja zachodzi jedynie w układzie jednowymiarowym. Dane laboratoryjne wykorzystywane są do tworzenia wykresu naprężenia lub wskaźnika porowatości do naprężenia efektywnego w skali logarytmicznej. Nachylenie wykresu stanowi wskaźnik konsolidacji.