thumb|Detektor kryształkowy thumb|Kryształek Detektor kryształkowy – wczesna odmiana diody z prostującym złączem metal-półprzewodnik.
Odkrycie Fakt prostowania na takim złączu odkrył Karl Ferdinand Braun w 1874, co było jedną z przyczyn, dla których w 1909 roku otrzymał Nagrodę Nobla z fizykiWykład Noblowski F. Brauna. Procesy zachodzące na złączu opisał teoretycznie Walter Schottky w latach 20. XX w. Rozwinięcie teorii w latach 40. XX w. przez Williama Shockleya doprowadziło do zbudowania tranzystora ostrzowego.
Zastosowania Detektor kryształkowy był pierwszym elementem półprzewodnikowym stosowanym w technice. Wykorzystywano go jako odbiorczy element radiotechniczny służący do detekcji fal radiowych początkowo do odbioru sygnałów telegrafii iskrowej, później również z falami modulowanych amplitudowo (modulacja AM). Do jego budowy wykorzystywano kryształ półprzewodnika (stąd nazwa) – głównie naturalną galenę oraz kryształy syntetyczne.
Kryształ galeny niezbyt pewnie pracował jako dioda, faktyczne złącze powstawało w miejscu styku cienkiego drucika stalowego z kryształem.