Gracz steruje głównym bohaterem w różnych lokacjach za pomocą myszki, z perspektywy trzeciej osoby. Interfejs w trakcie rozgrywki został uproszczony do minimum. Zamiast listy czynności, które można wykonać, twórcy wprowadzili rozwiązanie z dwoma rodzajami czynności przypisanymi do dwóch przycisków myszy. Czynności te pojawiają się dopiero po najechaniu kursorem na przedmiot lub osobę i powiązane są z elementem komentarza albo narracji. Również używanie przedmiotów zostało uproszczone. W Return to Monkey Island po wybraniu rzeczy z zasobnika głównego bohatera i nakierowaniu jej na inny przedmiot, miejsce lub osobę, przy kursorze pojawia się od razu sugerowana czynność.
Jako urozmaicenie fabuły twórcy wprowadzili tzw. pixel hunting, który związany jest z kolekcjonowaniem ukrytych w różnych lokacjach kart z pytaniami dotyczącymi całej serii Monkey Island.
Do gry wprowadzono listę zadań, która pozwala graczowi na ciągłe monitorowanie zadań, jakie mamy do wykonania. Dodatkowym wsparciem dla graczy jest księga, która zawiera sugestie jak rozwiązać poszczególne zagadki i zadania. Nie znaczy to, że gracz otrzyma od razu jasną odpowiedź. Rozwiązanie proponowane jest pod postacią kilku następujących po sobie sugestii, które zawierają słowa kluczowe.