Kiedy 20 marca 1948 roku powołano Akademię Lekarską w Bytomiu, zaistniała pilna potrzeba stworzenia bazy klinicznej. 7 stycznia 1950 roku szpital przy ul. 3-go Maja w Zabrzu, będący już wówczas szpitalem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stał się pierwszym szpitalem klinicznym uczelni (przemianowanej w międzyczasie na Śląską Akademię Lekarską im. Ludwika Waryńskiego) – Państwowym Szpitalem Klinicznym nr 1. Utworzono w nim oddziały kliniczne chorób wewnętrznych, chirurgii, chirurgii stomatologicznej, chorób oczu i neurologii oraz laboratorium, zakład anatomii patologicznej i zakład radiologii. W kolejnych latach Śląska Akademia Medyczna przejęła Klinikę Ftyzjatrii w Zabrzu-Biskupicach oraz Szpital Miejski przy ul. Curie-Skłodowskiej (dawny Auguste Viktoria-Krankenhaus), włączając je w struktury PSK1.
thumb|left|Budynek Oddziału Pulmonologicznego w Zabrzu-Biskupicach (2024) Pod koniec 1954 roku placówkę zdecentralizowano, tworząc Państwowy Szpital Kliniczny Nr 1 przy ul. 3-go Maja 13-15, Państwowy Szpital Kliniczny Nr 2 przy ul. Curie-Skłodowskiej (przejęty z początkiem 1970 roku przez miasto Zabrze i przekształcony w Szpital Miejski nr 2) oraz Państwowy Szpital Kliniczny Nr 3 w Zabrzu-Biskupicach.