Geneza 22 czerwca 1941 roku hitlerowskie Niemcy dokonały ataku na ZSRR. W zamyśle Adolfa Hitlera nie był to tradycyjny konflikt zbrojny, lecz „starcie dwóch przeciwstawnych ideologii” oraz „wojna na wyniszczenie”. W ślad za armiami Wehrmachtu wyruszyły cztery Einsatzgruppen – specjalne grupy operacyjne SD i Sicherheitspolizei (SiPo). Ponadto na krótko przed wybuchem wojny, na bazie struktur SD i SiPo w okupowanej Polsce, powołano piątą grupę (Einsatzgruppe zur besonderen Verwendung), której poszczególne komanda operowały w bliskim sąsiedztwie niemiecko-sowieckiej linii demarkacyjnej. Zadaniem Einsatzgruppen była likwidacja wszystkich prawdziwych lub domniemanych przeciwników niemieckiego panowania, przy czym pod tym pojęciem rozumiano początkowo przede wszystkim działaczy komunistycznych, Żydów będących członkami partii komunistycznej lub zatrudnionych w sowieckim aparacie państwowym, a także „inne radykalne elementy”.