thumb|skaluj=1.4|Arkebuz z pierwszej połowy XVII wieku thumb|skaluj=1.4|Arkebuz z drugiej połowy XVII wieku Arkebuz (arkabus, arkabuz, harkabuz, harkebuz) – długa gładkolufowa broń strzelecka wyposażona w zamek kołowy, używana od XVI do XVII wieku.
Powstała w końcu XV wieku jako lżejsza i poręczniejsza alternatywa dla prymitywnych hakownic i późniejszych ciężkich muszkietówWojsko, wojna, broń. Leksykon PWN (red. Marcin Kamler). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 13., w jaką zaczęto wyposażać oddziały jazdy, tzw. arkebuzerów. Początkowo nazwę tę odnoszono do palnej broni z prostą kolbą przypominającą uchwyt kuszy.
Charakterystyka Arkebuz był bronią gładkolufową rozdzielnego ładowania, wykorzystującą jako ładunek miotający proch czarny. Kaliber lufy wynosił zazwyczaj ok. 10 mm, co jednak nie było regułą. W porównaniu z muszkietem był bronią lżejszą i poręczniejszą (nie wymagającą podpierania lufy na forkiecie), jednakże cechował się znacznie mniejszą celnością i donośnością. Istotną różnicą było również stosowanie w nich najczęściej nowocześniejszych zamków kołowych zamiast lontowych (choć zdarzały się również arkebuzy lontowe).