Wielu krytyków uznało powieść za najlepszy utwór Kisielewskiego wydany pod pseudonimem Staliński. Michał Szyszka zgadza się z tym, pisząc, że jest to szczytowe osiągnięcie „pisarza-demaskatora”. Krytyk opisuje powieść jako utwór o „wszechogarniającym totalitaryzmie, zniewoleniu słowa i myśli człowieka, [...] które stało się stanem normalnym”.
Entuzjastyczną recenzję w „Kulturze” napisał o powieści Czesław Miłosz, pisząc, że to „pierwsza książka napisana w PRL, która otwarcie podejmuje wyzwanie nacjonalizmu administracyjnie stosowanego, [...] pierwsza też, która zapowiada, że ci, którzy próbowali Polaków z »opętania Polską« wyzwolić, zostaną przez naród wypluci”. Maciej Broński z kolei porównał utwór z filmem Osiem i pół Felliniego, a Wojciech Karpiński łączy Cienie z twórczością Gombrowicza.
Z drugiej strony Horubała nazywa powieść „autotematyczną” „stłumioną i ułomną” i ocenia, że w tym wypadku ukrywanie prawdziwych nazw „spowodowało zwichnięcie narracji”, czyniąc historię „niepotrzebną i miejscami powierzchowną, niedopowiedzianą do końca”. Pisze o powieści również, że to „ni to esej, ni zlepek felietonów i okruchów wspomnień pozbawiony dramatyzmu i napięcia”, „żmudna publicystyka”, „szlachetna ramota”, która przydać się może najwyżej przyszłym badaczom historii PRL, a dominuje w niej gadulstwo.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Powieści z 1971 Kategoria:Powieści Stefana Kisielewskiego