Bez tego reformy są albo za wczesne, to jest wymagają użycia gwałtu, albo za późne, bo pozostają na papierze, albo wreszcie niepoważne – wyżywają się w pustym gadaniu.
IV. Jeśli naród zachowa przeszłość – tradycję obyczajową, religię, życie umysłowe, konieczność bytu ma szansę się odrodzić. Poróżnić go z przeszłością może nieoświecony konserwatyzm. Oświecony, taki jak w Anglii, podejmuje z przeszłości to co postępowe, co jest nasieniem przyszłości, legalizuje pochód narodu i otacza szacunkiem źródła. Nieoświecony konserwatyzm, nie badając przeszłości, całą ją naraża na pogardę. Rzymianie gdyby uznali za najważniejsze w swoich dziejach to, że lubili rozkazywać ludom, nosili pstrokate togi i jedli pawie mózgi, całkowicie omyliliby się co do swoich dokonań i obmierziliby je sobie. Podobno żeby coś całkiem obalić najlepiej zamienić to w nieuprawnioną niczym religię.
Przypisy . . . . .
Bibliografia
Kategoria:Pisma polityczne Cypriana Kamila Norwida