Jasność i ciemność – apologia Cypriana Kamila Norwida z 1850.

O tekście Jasność i ciemność została wysłana na paryski adres Augusta Cieszkowskiego 13 listopada 1850. Stanowi ona podsumowanie dwutygodniowych dyskusji, jakie poeta toczył z Cieszkowskim i Zygmuntem Krasińskim, odczytując im świeżo napisane dialogi Promethidiona. Wbrew jego oczekiwaniom utwór spotkał się z krytyką obydwu przyjaciół, którzy zarzucali mu ciemność i niezrozumiałość. Krasiński był zresztą w tym czasie już od roku poróżniony z Norwidem na tle odmiennych poglądów polityczno-społecznych i uważał go niemal za komunistę. Następnego dnia po wysłaniu apologii Norwid wspominał o swych sporach w liście do J. B. Zaleskiegoː Widuję tu Augusta, który wkrótce odjedzie, i sprzeczam się co drugi dzień – z różnymi. Tekst został opublikowany w 1924 przez Józefa Ujejskiego w numerze 46 Wiadomości Literackich.

Utwór został dedykowany A.C. i Z. K. Poprzedza go motto z Obrony Sokratesaː Ale już czas rozejścia... ja, abym zmarł, wy – abyście w życiu pozostali. Kto z nas dział lepszy wybrał?