Z pamiętnika – sprawozdanie Cypriana Kamila Norwida z 1851 z wystawy w Paryżu.
O utworze Z pamiętnika stanowi sprawozdanie Norwida z wystawy artystycznej otwartej w Paryżu w styczniu 1851. Autor ograniczył się do opisu eksponatów nadesłanych przez polskich artystów. Tekst ukazał się w numerze Gońca Polskiego z 22 stycznia 1851 i wywołał polemikę Juliana Klaczki w numerze z 1 lutego.
Tekst poprzedza łacińskie pozdrowienieː Morituri te salutant, Veritasǃ... (Idący na śmierć pozdrawiają cię, Prawdoǃ...), będące parafrazą słynnego pozdrowienia rzymskich gladiatorów: Ave Caeser, morituri te salutant. Poeta umieścił tą parafrazę również jako motto poematu Promethidion, wiersza Scherzo i w liście do Józefa Bohdana Zaleskiego z 22 listopada 1850.
Treść Norwid zastanawia się jaki ma sens pisać o wystawie paryskiej 1851 roku, w epoce zaburzeń, których echa jeszcze nie ucichły, gdy nie jest jeszcze wiadomo jakie stanowisko zajmie wobec nich sztuka i czy okaże się panną mądrą czy głupią. Ciekawy jest najpierw kierunek rozwoju architektury, którym dziś kierują nie miłośnicy mądrości, ale uniwersyteccy filozofowie. Dawniej cała tajemnica architektury była w tym, aby przeznaczenie budynku, jego wewnętrzna myśl i układ były jednocześnie tym co on zewnętrznie oznacza. Budynek był piękny, bo był potrzebny i odwrotnie.