Lata 30. – 40. XX wieku Po zakończeniu wojny obronnej w 1939 nastąpił okres, gdzie żołnierze polscy byli rozproszeni po całej Europie. Od października 1939 do czerwca 1941 działalność kontrolno-inspekcyjna prowadzona była doraźnie bez funkcjonowania instytucjonalnych struktur kontrolnych w polskich jednostkach wojskowych. W lipcu 1940 przy Naczelnym Wodzu w Londynie utworzono stanowiska generałów do zleceń w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie (PSZ). W latach 1940–1942 funkcję tę pełnił gen. bryg. Bolesław Bronisław Duch.
We wrześniu 1943 utworzono stanowisko inspektora wyszkolenia, którym został do kwietnia 1944 gen. dyw. Józef Zając. Poza działalnością kontrolną wykonywaną przez inspektora wyszkolenia w okresie tym działalność inspekcyjną prowadził Naczelny Wódz, gen. broni Władysław Sikorski, a po katastrofie gibraltarskiej nowo mianowany Naczelny Wódz PSZ gen. broni Kazimierz Sosnkowski.