Pomysłodawcą i inicjatorem powołania do życia i późniejszym organizatorem jednostki był Tadeusz Marszał.
Ważną datą w historii łódzkiego ośrodka geograficznego, a tym samym i Zakładu Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, był rok 2001, kiedy to doszło do wyodrębnienia z Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UŁ Wydziału Nauk Geograficznych, który stał się podstawową jednostką organizacyjną Uniwersytetu Łódzkiego.
W miarę rozwoju kadrowego zmianie ulegała forma organizacyjna powołanego do życia w 1991 r. zakładu. Uzyskanie tytułu profesora przez dr hab. Tadeusza Marszała zaowocowało podniesieniem jednostki do rangi katedry, co oficjalnie miało miejsce dnia 1 grudnia 2002 r.
Kolejna ważna zmiana nastąpiła w 2008 r., gdy w dotychczas homogenicznej strukturze Katedry Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, kierowanej przez prof. dr hab. T. Marszała, zostały utworzone dwie pomocnicze jednostki organizacyjne, a mianowicie Zakład Zagospodarowania Środowiska, którego kierownictwo objął prof. dr hab. T. Marszał, oraz Zakład Polityki Przestrzennej, kierowany przez dr hab. M. Habrela, prof. UŁ. W 2012 r. została powołana do życia trzecia wewnątrzkatedralna jednostka organizacyjna – Zakład Fizjografii i Planowania Przestrzennego, kierowana przez dr hab. E. Kobojek, prof. UŁ.