Dla Marksa zjawisko wyzysku było cechą charakterystyczną wszystkich społeczeństw klasowych, nie tylko kapitalizmu.
Praca dodatkowa i teoria wartości pracy W marksistowskiej krytyce ekonomii politycznej wyzyskiwacze przywłaszczają cudzą pracę dodatkową, czyli ilość pracy przekraczającą to, co jest konieczne do odtworzenia siły roboczej robotnika i podstawowych warunków życia. Marks nie próbuje wiązać tego wyłącznie z instytucjami kapitalistycznymi, ponieważ zauważa, że istnieją historyczne opisy przywłaszczania pracy dodatkowej w instytucjach z pracą przymusową, takich jak te oparte na niewolnictwie i społeczeństwach feudalnych. Jednak różnica, którą podkreśla, polega na tym, że kiedy to zawłaszczanie pracy dodatkowej ma miejsce w społeczeństwach takich jak kapitalistyczne, ma to miejsce w instytucjach, które zniosły pracę przymusową i oparły się na pracy wolnej. Wynika to z laborystycznej teorii wartości Marksa, która oznacza, że dla każdego towaru cena (lub płaca) siły roboczej jest określona przez koszt jej produkcji – mianowicie ilość społecznie niezbędnego czasu pracy potrzebnego do jego wytworzenia.