Operacja kowieńska – operacja ofensywna wojsk 3 Frontu Białoruskiego we współpracy z elementami 1 Frontu Bałtyckiego i 2 Frontu Białoruskiego, przeprowadzona pomiędzy 28 lipca a 28 sierpnia 1944 roku. Nazywana również kowieńską operacją ofensywną. Była integralną częścią białoruskiej operacji ofensywnej pod kryptonimem Bagration.
Cele operacji Kowno latem 1944 roku było potężnie ufortyfikowanym przez Niemców obszarem, obejmującym najkrótsze drogi do Prus Wschodnich. Ponadto było głównym węzłem komunikacyjnym, w którym przecinały się autostrady, linie kolejowe i drogi gruntowe, łączące je ze wszystkimi większymi miastami krajów bałtyckich i pozwalały niemieckiemu dowództwu manewrować rezerwami w dowolnym kierunku. Miasto posiadało średniowieczną fortecę z dziewięcioma fortami przygotowanymi do długiej obrony. Utrata Kowna pogorszyłaby i tak już coraz bardziej skomplikowaną pozycję Grupy Armii Północ po rozgromieniu wojsk niemieckich na Białorusi.
28 lipca Kwatera Główna Naczelnego Dowództwa dyrektywą nr 220160 wyznaczyła generałowi armii Iwanowi Czerniachowskiemu następujące zadania: zaatakować Kowno siłami 39.