Grupa postaci, złożona z górnika, kołchoźnika, czerwonoarmisty i pańszczyźnianej robotnicy, jest uosobieniem ówczesnej nowoczesności, czyli „wolnej pracy i młodzieży nowej Ukrainy”. Postacie otaczające cokół są o połowę mniejsze od posągu Szewczenki. Zgodnie z zamysłem autorów, figurom należy przyjrzeć się w sekwencji spirali kompozycyjnej, zaczynając od figury robotnicy i idąc w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.
Twórcze poszukiwania autora pomnika, Matwieja Manizera, trwały długo. Zachowały się dowody na to, że rzeźbiarz podczas pracy nad projektem ciężko pracował nad znalezieniem niezbędnych form i proporcji, obrazów i ogólnej koncepcji pomnika. Pierwszy projekt z roku 1930 zrealizował nieco w sposób konstruktywistyczny – dużą głowę Szewczenki o smutnym wyrazie umieszczono na cylindrycznym cokole z reliefem buntownika hajdamaki, który klęcząc ze złością potrząsał kajdanami. W drugim projekcie z 1931 roku, Manizer umieścił posąg poety na płaskorzeźbionym cokole, na którym przedstawiono postacie z tomu wierszy pod tytułem Kobziarz.