Monareczka czarna, monarka czarna (Symposiachrus axillaris) – gatunek małego ptaka z rodziny monarek (Monarchidae). Występuje w lasach tropikalnych na Nowej Gwinei. Według IUCN nie jest zagrożony wyginięciem.
Taksonomia Gatunek ten opisał w 1876 roku Tommaso Salvadori, nadając mu nazwę Monarcha axillaris. Jako miejsce typowe wskazał Profi w górach Arfak na Nowej Gwinei. W pierwszej dekadzie XXI wieku monareczka czarna wraz z kilkunastoma innymi gatunkami została przeniesiona z rodzaju Monarcha do rodzaju Symposiachrus.
Wyróżnia się dwa podgatunki Symposiachrus axillaris: S. a. axillaris (Salvadori, 1876) S. a. fallax (E.P. Ramsay, 1885)
Morfologia Upierzenie czarne, niemal monochromatyczne. Biała kreska na skrzydle. Dość długi ogon jest często zadarty. Samice podobne do samców, ale nieco jaśniejsze – bardziej szarawoczarne. Gatunek ten jest podobny do wachlarzówki czarnej, różni się jednak charakterystyczną białą kreską na skrzydle, ma inną wokalizację, a ogon jest tylko częściowo wachlarzowaty.
Długość ciała 15–16,5 cm, masa ciała 12–17,5 g.
Występowanie Monareczka czarna zasiedla Nową Gwineę (zarówno terytorium Indonezji, jak i Papui-Nowej Gwinei), a także Goodenough – jedną z Wysp d’Entrecasteaux położonych na wschód od południowo-wschodniej Nowej Gwinei.