Sieć rzeczna jest gęsta, największe cieki przepływające przez region to: Łyna, Drwęca i Pasłęka.
Wśród gleb przeważają utwory rdzawe wytworzone na piaskach sandrowych, uzupełnione zespołami piaskowych gleb bielicowych i gliniastych gleb brunatnych. Lasy pokrywają ok. 65% terytorium regionu, a obszary użytkowane rolniczo – ok. 25%. Funkcjonuje kilka rezerwatów przyrody (m.in. leśny Sosny Taborskie i faunistyczny Ostoja bobrów na rzece Pasłęce). Głównymi miastami regionu są Olsztynek oraz, położona częściowo w obrębie Równiny Olsztynka, a częściowo w granicach sąsiedniego mezoregionu Doliny Drwęcy, Ostróda.
Różnice w podziałach geograficznych W regionalizacji fizycznogeograficznej Polski według Jerzego Kondrackiego z 1994 roku, omawiany region nie został wyodrębniony i wchodził w skład rozległego mezoregionu Pojezierza Olsztyńskiego. Geograf Rafał Kot (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) zaproponował podział obszaru Pojezierza Olsztyńskiego na trzy odrębne mezoregiony – właściwe Pojezierze Olsztyńskie z mozaiką rzeźby wysoczyznowej i równinnej oraz mieszanym pokryciem terenów rolniczych i leśnych, rolniczą Wysoczyznę Jeziorańsko-Bisztynecką z