thumb|Relief z pałacu króla asyryjskiego Sargona II w Dur-Szarrukin mający przedstawiać Gilgamesza z małym lwem; zbiory Luwru (AO 19862) thumb|Głowica ceremonialnej maczugi/buławy z inskrypcją klinową dedykującą ten przedmiot bohaterowi Gilgameszowi; okres panowania III dynastii z Ur; zbiory Luwru (AO 3761)
Gilgamesz, Bilgamesz (sum. dgiš-bil/bil2-ga-mes, późniejsze dgiš i dgiš-gin2-maš; akad. Gilgameš) – na wpół legendarny król sumeryjskiego miasta Unug (akadyjskie Uruk). Mityczny bohater kilku sumeryjskich utworów literackich, które stały się kanwą słynnego akadyjskiego Eposu o Gilgameszu.
Imię We wczesnych tekstach mezopotamskich (2 poł. III tys. p.n.e.), m.in. w sumeryjskich eposach o tym władcy, występuje on pod imieniem BilgameszM. Kovacs, The Epic..., s. xxvii-xxviii. (sum. dgiš-bil/bil2-ga-mes). Imię to, które – jak się wydaje – nie jest imieniem nadanym mu podczas narodzin, lecz w chwili objęcia tronuM. Kovacs, The Epic..., s. xxvii., tłumaczone jest przez niektórych badaczy jako „starzec jest młodzieńczy”A. Falkenstein, Gilgameš, [w:] RLA 3, s. 357.. Zdaniem innych uczonych mamy tu do czynienia z imieniem pochodzącym z innego języka, którego brzmienie starano się oddać fonetycznie w języku sumeryjskimM. Jastrow, A. Clay, The Epic..., s. 29–32.. Począwszy od okresu starobabilońskiego (XVIII w.