symmixta Stresemann, 1913 – zachodnie i centralne Małe Wyspy Sundajskie H. a. azurea (Boddaert, 1783) – monarszyk hiacyntowy – Filipiny oprócz wyspy Camiguin Sur H. a. aeria Bangs & Peters, JL, 1927 – pierwotnie opisany jako oddzielny gatunek, występuje na wyspie Maratua (w pobliżu wschodniego Borneo) H. a. catarmanensis Rand & Rabor, 1969 – wyspa Camiguin Sur (południowe Filipiny). W tradycyjnym ujęciu systematycznym do Hypothymis azurea zaliczano też dwa podgatunki, które zostały wyodrębnione do osobnego gatunku o nazwie monarszyk mały (Hypothymis puella) : H. a. blasii E.J.O. Hartert, 1898 – Wyspy Banggai i Sula H. a. puella (Wallace, 1863) – Celebes i pobliskie wyspy.

Morfologia mały|W gnieździe, Tajlandia Dorosły samiec monarszyka hiacyntowego ma około 16 centymetrów długości i jest głównie jasnolazurowoniebieski, z wyjątkiem białawego podbrzusza. Ma czarny kark i wąską czarną górną część piersi. Ubarwienie samicy jest bardziej matowe, pozbawione czarnych akcentów. Jej skrzydła i grzbiet są szaro-brązowe. Jednak kilka geograficznie oddzielonych populacji lęgowych różni się pod względem rozmiaru i odcienia oznaczeń.