thumb|300px|Suwmiarka z noniuszem o rozdzielczości 0,02 mm. Noniusz o module 1. thumb|300px|Odczyt z wykorzystaniem noniusza 3,58 mm (na podziałce głównej – 3 mm, a na noniuszu – 0,58 mm). thumb|300px|Mikrometr z noniuszem o rozdzielczości 0,001 mm – odczyt 5,783 mm. Noniusz o module 1.
Noniusz – pomocnicza podziałka zwiększająca dokładność odczytania na głównej podziałce kreskowej. Noniusz umożliwia odczytanie ułamkowej części wartości działki elementarnej podziałki głównej na podstawie koincydencji (zbiegu) kres obu podziałek. Odległość kres noniusza różni się od odległości kres podziałki głównej o dokładność odczytania. Oprócz tego pomysł noniusza wykorzystuje dużą wrażliwość wzroku na brak koincydencji kres, co umożliwia rozróżnienie okiem nieuzbrojonym przesunięcia kres rzędu kilku setnych mm. Noniusze używane są przy pomiarach przemieszczeń liniowych (suwak suwmiarki) lub kątowych (bęben mikrometru) oraz w instrumentach geodezyjnych takich jak niwelatory i teodolity.
Historia noniusza Noniusz wynalazł francuski matematyk w 1631 roku.