Komunalny Fundusz Pożyczkowo-Zapomogowy – środki finansowe ustanowione dekretem z 1945 r., istniejące w latach 1945–1948, przeznaczone głównie na zapomogi dla związków samorządowych ze specjalnym uwzględnieniem tych związków, które przy maksymalnym wykorzystaniu przysługujących im źródeł dochodowych i przy racjonalnej gospodarce nie mogły pokryć bieżących wydatków związanych z wykonaniem zadań ustawowychDekret z dnia 2 listopada 1945 r. o Komunalnym Funduszu Pożyczkowo-Zapomogowym. .

Fundusz powstał w miejsce zniesionego komunalnego funduszu pożyczkowo-zapomogowego, utworzonego rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 1927 rRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 czerwca 1927 r. o utworzeniu komunalnego funduszu pożyczkowo-zapomogowego oraz częściowej zmianie ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowym uregulowaniu finansów komunalnych i częściowej zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 czerwca 1924 r. o obowiązku i sposobie pokrywania wydatków przez związki komunalne.