26 Batalion Rozpoznawczy (26 br, 26 bd-r) – samodzielny pododdział rozpoznawczy i działań specjalnych SZ PRL.
Formowanie i zmiany organizacyjne W sierpniu 1957 na podstawie rozkazu dowódcy 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej płk dypl. Bolesława ChochyJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. I: A-H, Toruń 2010, s. 239–242. została sformowana 6 Kompania Rozpoznawcza 6 DPD z dowódcą kpt. Władysław Potoczny, miejsce dyslokacji Kołobrzeg. W listopadzie 1958 została przeniesiona do Woli Justowskiej (obecnie dzielnica Krakowa). 6 Kompania Rozpoznawcza 6 DPD była bazą tworzenia Jednostki, która została sformowana na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP nr 087/Org. z dnia 13 września 1961 i Zarządzenia Szefa Sztabu Warszawskiego Okręgu Wojskowego Nr 077/Org.
Ostatecznie na podstawie wymienionych zarządzeń rozkazem dowódcy 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej nr 063 z dnia 23 września 1961 roku w listopadzie 1961 r. powstała jednostka wojskowa – 26 Batalion Rozpoznawczy z miejscem stacjonowania Wola Justowska (obecnie dzielnica Krakowa). 26 batalion rozpoznawczy sformowano zgodnie z etatem Nr 2/252, który przewidywał 214 żołnierzy i 2 pracowników cywilnych, jako samodzielna jednostka wojskowa otrzymała numer 4101.