Morfologia Mały ptak o szpiczastym, zakrzywionym, stosunkowo długim, czarnym dziobie. Nogi i stopy od koloru łupkowego do jasnoszarego. Tęczówki brązowe lub orzechowe. Nie występuje dymorfizm płciowy. Wokół oczu charakterystyczne białe obrączki oczne, które od strony dzioba są przerwane czarną plamką. Od dzioba do oczu czarne zabarwienie, tuż nad dziobem jaśniejsze żółte przebarwienie. Górna część głowy i jej boki zielonożółte, podgardle, gardło i dolna część szyi złotożółte. Grzbiet i górne części ciała zielonkawe. Brzuch i boki żółte, podobnie jak pokrywy podogonowe. Ogon ciemnobrązowy z wąskimi zielonymi krawędziami. Spód skrzydeł i wewnętrzne brzegi lotek białawe z żółtym odcieniem. Skrzydła czarniawo-brązowe z żółtawozielonymi krawędziami. Młode osobniki przypominają dorosłe. Długość ciała 11–12 cm.
Zasięg występowania Szlarnik wulkaniczny występuje w południowej Kenii (góry Ol Doinyo Orok i Chyulu Hills) i północnej Tanzanii (od góry Hanang, Mbulu Highlands i Crater Highlands poprzez Longido na wschód do Pare Mountains). Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 50,5 tys. km².