epoki lodowe występujące w plejstocenie. Okresy te (zwane zlodowaceniami) charakteryzowały się występowaniem lądolodu na znacznym obszarze kontynentu oraz spadkiem temperatur powietrza. Ostatnie z takich zlodowaceń, zlodowacenie północnopolskie, trwało około 100 tysięcy lat i zakończyło się około 11,7 tys. lat b2k. Płazy – jako zwierzęta zmiennocieplne – nie były w stanie przetrwać okresu zlodowaceń, co doprowadziło do wymarcia populacji północnych lub ich migracji na południe. Podczas epok lodowych płazy występowały wyłącznie w refugiach (ostojach) na Półwyspie Iberyjskim, Apenińskim oraz południowej części Półwyspu Bałkańskiego, które charakteryzowały się wyższymi temperaturami oraz bardziej stabilnym klimatem. Owe odizolowane populacje występujące w różnych refugiach niekiedy różnicowały się w odrębne gatunki. Podczas okresów międzylodowcowych (jeden z nich trwa również obecnie) wzrost temperatur umożliwiał płazom rekolonizację północnej Europy. W paru przypadkach nie doszło do ponownej kolonizacji obszarów północnych przez niektóre populacje. Jest to widoczne np. u podgatunku traszki górskiej Ichthyosaura alpestris cyreni w północnej Hiszpanii, której pozostałe populacje gatunku występują od środkowej i zachodniej Francji do południowej Polski (jest to tzw. dysjunkcja zasięgu).