Instytut Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego (IPNiSW, pełna nazwa po zmianie w 1977 obowiązująca do 1988: Instytut Polityki Naukowej, Postępu Technicznego i Szkolnictwa Wyższego) - państwowy instytut badawczy działający w latach 1973-1991 w Warszawie.

Historia Został powołany decyzją Prezesa Rady Ministrów PRL z dnia 13 lipca 1973. Instytut powstał na bazie Międzyuczelnianego Zakładu Badań nad Szkolnictwem Wyższym. Ten ostatni utworzono w 1962 z przekształcenia Pracowni Badań nad Szkolnictwem Wyższym w Uniwersytecie Łódzkim.

Jego celem było prowadzenie prac naukowo-badawczych i rozwojowych w zakresie:

wytyczania kierunków i tempa rozwoju działalności naukowo-badawczej i rozwojowej oraz szkolnictwa wyższego; kształtowania wielkości, struktury i rozmieszczenia potencjału naukowo-badawczego i rozwojowego oraz szkolnictwa wyższego; doskonalenia metod prowadzenia działalności naukowo-badawczej i rozwojowej oraz szkolnictwa wyższego;