Eksploatację złoża oficjalnie rozpoczęto w 1892 roku, wraz z oddaniem do użytku 155-kilometrowej linii kolejowej łączącej nowo powstające miasteczko górnicze Sawahlunto z otwartym w 1888 roku portem Emmahaven (współcześnie ) w Padang nad Oceanem Indyjskim.
Z czasem w rejonie kopalni powstał starannie rozplanowany kompleks przemysłowy i handlowy przekształcający niewielką rolniczą wieś Sawahlunto w miasto. Na północny zachód od wyrobisk wzniesiono budynki mieszczące zakłady przeróbki węgla, na północnym wschodzie ulokowano domy dla robotników, magazyny żywności oraz wspólną kuchnię, zaś malowniczy pagórkowaty obszar na południu kompleksu przeznaczono na obszary mieszkalne dla holenderskich i europejskich kolonistów.
W kopalni Ombilin pracowali przedstawiciele miejscowej ludności Minangkabau oraz jawajscy i chińscy pracownicy kontraktowi. Licznie zaprzęgnięci do pracy w zakładzie byli także więźniowie sprowadzani do Sawahlunto z innych części Sumatry oraz z Jawy. Często byli oni razem skuci łańcuchem, stąd określano ich pochodzącym z języka niderlandzkiego mianem Kettingganger (niderl. ketting – łańcuch, ganger – pieszy, idący). Zarządzaniem zakładem zajmowali się Holendrzy.