Spośród około 85 tys. mieszkańców, którzy zamieszkiwali miasto i rejon przed atakiem Niemiec na ZSRR, ponad 50% zbiegło lub zostało ewakuowanych przez władze sowieckie. Przed wojną w Melitopolu zamieszkiwało około 6 tys. Żydów. Gdy Niemcy zajęli miasto, zastali w nim tylko 2 tys. osób tej narodowości. Udało im się także ująć zaledwie jednego spośród 500 funkcjonariuszy partii komunistycznej, którzy przed wojną pracowali w Melitopolu.
Wkrótce po rozpoczęciu okupacji zorganizowano kolaboracyjną policję pomocniczą.
Przebieg Na temat przebiegu oraz daty akcji eksterminacyjnej, której ofiarą padli Żydzi z Melitopola, źródła podają rozbieżne informacje: według Andreja Angricka funkcjonariusze SK 10a gruntownie przeszukali miasto, sprawdzając domy, fabryki oraz miejscową stację kolejową w poszukiwaniu Żydów. Zatrzymanym pozwolono zabrać niewielką ilość bagażu, po czym odprowadzono ich na punkt zborny – rzekomo w celu „przesiedlenia”. W rzeczywistości wszystkich wymordowano w czasie dwudniowej masakry, która miała miejsce w nieustalonym czasie między 8 a 13 października 1941 roku. według Jicchaka Arada 11 października 1941 roku Niemcy nakazali wszystkim przebywającym w mieście Żydom zgłosić się w wyznaczonym miejscu celem rzekomej rejestracji.