Matica hrvatska (do 1874 roku Matica ilirska, w literaturze polskojęzycznej także Macierz Chorwacka) – stowarzyszenie literacko-kulturalne (matica) założone w 1842 roku w duchu chorwackiego odrodzenia narodowego, kontynuujące działalność w Jugosławii i niepodległej Chorwacji.
Historia 100px|thumb|left|Janko Drašković – pierwszy prezes Maticy hrvatskiej Jednym z pomysłodawców jej powstania był w 1829 roku Ljudevit Gaj. Decyzję o założeniu towarzystwa publikującego książki w języku chorwackim podjęto w 1839 roku na zjeździe Ilirskiej čitaonicy. Początkowo Matica hrvatska należała do jej struktur jako wydawnictwo.
Jej pierwszym prezesem został Janko Drašković. W 1844 roku wydała pierwszą publikację – był to Osman Ivana Gundulicia. W okresie neoabsolutyzmu Aleksandra von Bacha działalność čitaonicy została zakazana i Matica hrvatska rozpoczęła samodzielne funkcjonowanie. W tym okresie nawiązała współpracę z analogicznymi organizacjami czeskimi, serbskimi i słoweńskimi. W latach 1869–1903 wydawała czasopismo Vienac, główne czasopismo literackie ówczesnej Chorwacji. Zintensyfikowała działalność wydawniczą i popularnonaukową. Wykonywała również przekłady dzieł z łaciny i greki starożytnej.