Pańszczyzna już nie istniała, ale zarobek na „pańskim” był opłakany. Chłopi wiedzieli, że dwór będzie sprzedawał pola i lasy. Jednak ewentualny zakup był uzależniony od pracy w kopalni.
Książę E. Sanguszko wydawał znaczne kwoty na rozwój swojej działalności przemysłowej. Angażował ludzi do pracy. Kierownikiem kopalni został Jaworski. Chętnych do pracy było wielu, nie tylko z Grudnej, ale również ze Srnarżowej, Głobikówki, Głobikowej, a nawet z odległej Braciejowej. Niektórzy mieli już pewne doświadczenie w urobku węgla, obudowie i transporcie. Ci, całkiem nowi swobodnie władali sierpem i cepami, ale kilof dziwnie im się „odbijał” od ściany węgla. Praca w kopalni była ciężka, a chłopo-górnik niedożywiony i przemęczony. Część rezygnowała więc z pracy, innym Jaworski podziękował za wysiłek. Zostawali najsilniejsi, najzdrowsi i uparci. Z czasem przyzwyczaili się, polubili kopalnię węgla. Ich synowie też będą górnikami w Grudnej. W wyniku tych niesprzyjających okoliczności w 1901 roku kopalnia przestała istnieć, przerwano eksploatację węgla. Pozostał surowiec, szyby, chodniki, sztolnie i budynki na powierzchni. W dwa lata później umarł Eustachy Sanguszko, który przez 30 lat był właścicielem kopalni w Grudnej Dolnej. Początek XX wieku oznaczał koniec najlepszej ery grudzkiego górnictwa.