Obelisk ten był zwieńczony czerwoną gwiazdą, a na cokole był wykuty sierp i młot. Cała budowla miała 8 metrów wysokości. Komunistyczna propaganda wskazywała mieszkańców i miasto Katowice jako fundatorów pomnika.
Wkrótce zdecydowano o budowie nowego monumentu autorstwa Stanisława Marcinowa. Do rzeźby jako modele służyli studenci katowickiego Oddziału Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu, a jednym z nich był Ernest Marek – późniejszy grafik Panoramy. Pomnik odsłonięto 27 stycznia 1947 roku bądź pod koniec 1949 roku.
Od lat 90. XX wieku toczyła się dyskusja nad dalszym losem pomnika, a w tym też czasie usunięto z niego napis.
mały|lewo|Cokół pomnika w 2022 roku
Koncepcja przeniesienia pomnika konsultowana była ze stroną rosyjską za pośrednictwem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W grudniu 2000 roku na demontaż pomnika wyraziła zgodę Ambasada Federacji Rosyjskiej, a o porozumieniu poinformował w 2001 roku Andrzej Przewoźnik – sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Rada Miejska Katowic 21 grudnia 2000 roku podjęła uchwałę o przeniesieniu pomnika na Cmentarz Żołnierzy Armii Czerwonej w parku T. Kościuszki.