Rzadziej autor decyduje się, by ujawnić ich całkowitą literackość, niezależność wymyślonego świata od empirycznego.
Robotnicy jedenastej godziny Podtytuł powieści odsyła do przypowieści o panu winnicy, który wzywał robotników do pracy o kolejnych godzinach dnia, a przy wypłacie zrównał wszystkich, tak że ci którzy zostali wezwani pod koniec dnia, o jedenastej dostali tak samo po denarze, jak ci którzy pracowali od rana. W powieści tymi robotnikami są wszyscy nowo ochrzczeni, niechętnie przyjmowani przez chrześcijan z dziada pradziada. Dla tych ostatnich chrześcijaństwo jest rodzajem szlachectwa, odziedziczonego po przodkach. Traktują nowych jak intruzów, dzieci z nieprawego łoża, żądające udziału w dziedzictwie rodziców. Parnicki uważa przypowieść za chrześcijańską koncepcję postępu, która głosi równowartość wszystkich kultur, niezależnie od tego, kiedy zostały odkryte przez zachodnią cywilizację i jak bardzo wydają się dziwne i obce. Z perspektywy Rzymu, nowi są nawet Słowianie, nie mówiąc o Toltekach czy Cziczimekach.
W perspektywie indywidualnej przypowieść odnosi się do sytuacji mieszańca. Wezwany o jedenastej jest kimś obcym i nowym, pozbawionym przywileju uczestnictwa we wspólnym dziedzictwie.