Stał także za początkową ewolucją polityczną obszarów, które obecnie wchodzą w skład stanu. Niejako naturalną konsekwencją akcji kolonizacyjnej był stan Deseret. Utworzony przez najwyższych przywódców kościelnych z Brighamem Youngiem na czele obejmował nie tylko całe terytorium obecnego stanu Utah, ale również części współczesnych stanów Kolorado, Wyoming, Idaho, Nevada, Oregon, Kalifornia oraz Arizona.
W literaturze zauważono, że wczesna historia polityczna Utah jest niemożliwa do oddzielenia od dziejów Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich. Najistotniejsze wydarzenia we wczesnych dziejach współczesnego Utah, takie jak utworzenie terytorium Utah (1850), wojna z lat 1857–1858 czy przyjęcie terytorium do unii jako kolejnego stanu wchodzącego w skład Stanów Zjednoczonych (1896), wynikają bezpośrednio z doktryny i wewnętrznych uwarunkowań politycznych największej mormońskiej denominacji. Kościół ten jest dominującym podmiotem również we współczesnym Utah, wywierając przemożny wpływ na jego życie polityczne, gospodarcze czy kulturalne. Także w Utah znajduje się jego siedziba, dokładniej w stanowej stolicy Salt Lake City. Spośród osiemnastu stojących na czele wspólnoty prezydentów dziewięciu urodziło się w Utah.