Kandydatami na stanowisko Prezesa Rady Ministrów byli odpowiednio Mateusz Morawiecki (dotychczasowy premier z PiS) oraz Donald Tusk (przewodniczący Platformy Obywatelskiej, premier koalicji PO-PSL w latach 2007–2014, najdłużej urzędujący premier III RP).
6 listopada 2023 w orędziu Andrzej Duda ogłosił, że powoła na stanowisko dotychczasowego premiera, Mateusza Morawieckiego. Oficjalnie desygnował go na to stanowisko 13 listopada 2023, w dniu pierwszego posiedzenia Sejmu X kadencji, po wcześniejszym przyjęciu rezygnacji drugiego rządu Mateusza Morawieckiego.
Decyzja Andrzeja Dudy spotkała się z krytyką m.in. nowych marszałków Sejmu i Senatu – Szymona Hołowni i Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, publicystów oraz politologów, a także liderów koalicji zrzeszonej dookoła Donalda Tuska, dysponującej w Sejmie 248 mandatami wobec 194 mandatów uzyskanych przez komitet PiS. 10 listopada została podpisana umowa koalicyjna pomiędzy KO, TD i Nową Lewicą, której podmioty przedstawiły Donalda Tuska na swojego kandydata na premiera. Liderzy koalicji ogłosili, że jeśli Mateuszowi Morawieckiemu nie uda się uzyskać wotum zaufania od Sejmu, to Donald Tusk będzie ich kandydatem w tzw. „drugim kroku konstytucyjnym”.