Barbara Rafałowska, właśc. Balbina Rafałowska z domu Halbersztadt, ps. „Janina Janowska” (ur. 11 listopada 1899 w Łodzi, zm. 23 marca 1993 w Warszawie) – polska tłumaczka i krytyczka literacka.

Życiorys Była córką Elji Halbersztadta i Pissy z domu Szenwic. W młodości mieszkała w Łodzi, gdzie uczęszczała do Gimnazjum M. Szrubko, a od 1916 do Gimnazjum Żeńskiego im. E. Orzeszkowej, gdzie w 1919 zdała maturę. Następnie studiowała germanistykę i historię literatury na Uniwersytecie Warszawskim (do 1924). Od 1925 była nauczycielką w warszawskich gimnazjach. W 1926 obroniła pracę doktorską na Uniwersytecie Warszawskim pt. Studia nad kompozycją Heinego, pod kierunkiem Zygmunt Łempickiego.

Debiutowała artykułem pt. „Gojawiczyńska nagrodzona”, zamieszczonym w „Lewarze” (1936). Współpracowała z wydawnictwem Wiedza i Życie. Po wybuchu II wojny światowej wyjechała o Białegostoku, gdzie pracowała jako nauczycielka. Od kwietnia 1940 przebywała w Kazachstanie. W marcu 1941 powróciła do Białegostoku, ponownie podejmując pracę nauczycielki. W wyniku konfliktu niemiecko-radzieckiego w czerwcu 1941 przeniosła się w głąb ZSRR, gdzie pracowała w tym samym zawodzie. W 1943 wezwał ją do Moskwy Związek Patriotów Polskich, kierując do pracy w Wydziale Literatury.