40 Gwardyjska Brygada Pancerna (ros. 40-я гвардейская танковая бригада) – jednostka pancerna Armii Czerwonej z okresu II wojny światowej.
40 Gwardyjska Brygada Pancerna została utworzona rozkazem z 23 października 1943, przez przemianowanie 22 Brygady Pancernej. W czasie walk na ziemiach polskich, uczestnicząc w ofensywie wiślańsko-odrzańskiej 24 stycznia 1945 na prowizorycznych tratwach z beczek i desek oraz transporterach pływających 273 batalionu szturmowego sforsowała rzekę Wartę i uchwyciła przyczółek na jej zachodnim brzegu w rejonie Murowanej Gośliny. Biorąc udział w operacji pomorskiej przyczyniła się do likwidacji zgrupowania wojsk niemieckich w rejonie Trzebiatowa. Następnie zdobyła Wielki Kack (18 III) i Gdynię (26 III). Szlak bojowy zakończyła uczestnictwem w operacji berlińskiej w składzie 11 Gwardyjskiego Korpusu Pancernego z 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej, kończącej panowanie reżimu III Rzeszy.
Po zakończeniu wojny została przeorganizowana w 40 pułk czołgów co miało miejsce 9 lipca 1945.