Instytut Badań nad Renesansem i Barokiem im. Jana i Piotra Kochanowskich – państwowa instytucja kultury działająca w latach 2023–2024 z siedzibą w Zamościu podległa Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Historia Instytut powstał w listopadzie 2023 na mocy zarządzenia Przemysława Czarnka, Ministera Edukacji i Nauki w drugim rządzie Mateusza Morawieckiego. Przedmiotem działania instytutu jest:

popularyzacja dziedzictwa kulturowego Pierwszej Rzeczypospolitej, w tym upowszechnianie badań naukowych z tego zakresu oraz wspieranie studiów nad kulturą staropolską; wspieranie badań naukowych z zakresu literatury i kultury staropolskiej oraz upowszechnianie ich wyników; integracja krajowego i międzynarodowego środowiska naukowego zajmującego się kulturą staropolską, w tym zwłaszcza literaturą i kulturą renesansu i baroku; tworzenie, prowadzenie i rozwijanie baz danych związanych z przedmiotem działalności instytutu; wspieranie Akademii Zamojskiej w prowadzeniu badań naukowych w zakresie historii literatury polskiej i pedagogiki oraz działalności edukacyjnej i kulturalnej, związanych z przedmiotem działalności Instytutu.

W grudniu 2023 na osobę pełniącą obowiązki dyrektora powołano Mirosława Lenarta.