Lotos – zwyczajowa nazwa różnych roślin. Wyróżnia się co najmniej trzy grupy roślin, do których może się odnosić: lotos zielny, drzewo lotosu i lotos wodny. Oprócz znaczeń związanych z rzeczywistymi roślinami wyróżnianymi w taksonomii ludowej istnieją również odniesienia religijne. Nazwa lotos pojawia się w tekstach przypisywanych Homerowi – Iliadzie i Odysei – w dwóch różnych znaczeniach. Przenoszona jest również na rośliny występujące w innych kulturach.

We współczesnym nazewnictwie naukowym nazwa lotus występuje jako nazwa rodzaju (Lotus, tj. komonica) i kilku gatunków: Nymphaea lotus, Diospyros lotus L., Ziziphus lotus (L.) Lam. (pierwotnie jako Rhamnus lotus). Niektóre nazwy są nieaktualne: Diospyros lotus Lour. (), Diospyros lotus Blanco (), Ziziphus lotus Blanco ().

Lotos zielny mały|Komonica zwyczajna (Lotus corniculatus) W Iliadzie opisany jest lotos pastewny o żółtych kwiatach. Miał mieć szczególnie dużą wartość paszową dla koni i bydła. Inni antyczni autorzy piszą o wieńcach wyplatanych z lotosu (Lotus) i lotosu miodowego (Melilotus).