przeżywalnośćAdaptacja kulturowaGospodarcze, polityczne, społeczneZmiana w transmisji kulturowejZmiany systemu gospodarczego, politycznego, społecznego Porównanie mechanizmów adaptacji człowieka i innych zwierząt: Zwierzęta (poza ludźmi)LudzieWysoka genetyczna niezawodność w stosunku do ostrych ekstremalnych oddziaływańBardzo wysoka genetyczna niezawodność w stosunku do ostrych ekstremalnych oddziaływań w porównaniu do chronicznychPrzewaga stanów ostrychPrzewaga stanów chronicznychMechanizmy przystosowania głównie biologiczno-fizjologiczneMechanizmy przystosowania głównie społeczno-kulturoweDziałanie doboru naturalnego stabilizująceDziałanie doboru naturalnego potencjalnie destabilizująceSilna zależność od rytmów biologicznychDuża niezależność od rytmów biologicznychSilna zależność procesów ontogenetycznych od środowiska biogeograficznegoSilna zależność procesów ontogenetycznych od środowiska społecznegoRozwój biologicznych mechanizmów adaptacjiRozwój społeczno-higienicznych procesów adaptacji, osłabienie mechanizmów biologicznych